Is Brazilië gevaarlijk? Een eerlijk antwoord voor reizigers

Wat het reisadvies zegt

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken werkt met vier kleuren: groen (geen bijzondere risico’s), geel (let op), oranje (alleen noodzakelijke reizen) en rood (niet reizen). Heel Brazilië is geel. Het reisadvies waarschuwt vooral voor:

• diefstal en berovingen in de grote steden, ook op toeristische plekken zoals de stranden van Rio de Janeiro, soms met een wapen;
• het oude centrum van São Paulo, met de wijken República, Bela Vista, Sé en Bom Retiro, dat je beter kunt vermijden;
• favela’s, de arme wijken in de steden, waar regelmatig wordt geschoten: ga er niet naartoe, ook niet met een tour;
• grensplaatsen in de Amazone, zoals Tabatinga, vooral ’s avonds;
• drankjes: drogeren in het uitgaansleven en sterkedrank vervuild met methanol;
• het verkeer buiten de steden.

Het Belgische reisadvies van de FOD Buitenlandse Zaken gebruikt geen kleur, maar zegt in feite hetzelfde: wees waakzaam vanwege de geweldscriminaliteit, vooral in stedelijke centra en achtergestelde buurten, en reis in de afgelegen grensgebieden met Colombia, Peru, Bolivia en Venezuela alleen met een gids. Kleurcodes en adviezen kunnen veranderen, bijvoorbeeld bij onlusten. Kijk daarom vlak voor vertrek of het advies nog hetzelfde is.

De cijfers in perspectief

Brazilië telde in 2025 volgens het Fórum Brasileiro de Segurança Pública 40.775 gewelddadige doden (mortes violentas intencionais): 19,1 per 100.000 inwoners. Dat is het laagste cijfer sinds de telling in 2012 begon, maar nog altijd vele malen meer dan in Nederland of België, waar het rond of onder de één ligt. Ruim 6.600 van die doden vielen bij politieoptreden, ongeveer een op de zes.

Twee kanttekeningen. Ook binnen een deelstaat verschilt het sterk per stad en per wijk; het geweld concentreert zich in een beperkt aantal buurten, vaak rond de drugshandel. En deze cijfers gaan over geweld tegen inwoners, niet over toeristen. Wat reizigers in de praktijk vooral overkomt, is volgens het reisadvies diefstal en beroving. Bahia hoeft dus niet van je lijstje, maar in Salvador neem je de veiligheidstips extra serieus.

Waar je extra oplet, en waar het rustiger is

• Grote steden: Rio de Janeiro, São Paulo, Salvador, Recife en Fortaleza vragen de meeste aandacht, vooral ’s avonds, in het centrum na kantoortijd en op verlaten stranden. Blijf in de drukke, verlichte delen.
• Favela’s: het reisadvies raadt een bezoek af, ook met een georganiseerde tour. De situatie kan van dag tot dag veranderen.
• Het noordoosten: in de deelstaten van het noordoosten liggen de moordcijfers hoger dan in het zuiden. De badplaatsen en eilanden zijn kleiner en overzichtelijker, maar ook daar laat je je spullen niet onbeheerd liggen.
• Het zuiden en het binnenland: Santa Catarina heeft het laagste cijfer van het land. In natuurgebieden zoals de watervallen van Iguaçu, de Chapada dos Veadeiros en de Pantanal zijn het verkeer, de hitte en de natuur zelf meestal je grootste zorg.
• Grensgebieden en de Amazone: prima te bezoeken via Manaus en de lodges; ga niet op eigen gelegenheid de afgelegen grensstreken met Colombia, Peru, Bolivia en Venezuela in.

Voor wie geldt wat?

• Alleen reizende vrouwen: de gewone voorzorgen gelden, met extra aandacht voor drankjes in het uitgaansleven: het reisadvies waarschuwt voor drogeren, soms gevolgd door seksueel geweld. Kies accommodatie met goede recensies, neem ’s avonds een app-taxi en deel je locatie met iemand thuis. Voor geweld tegen vrouwen is er in Brazilië het meldnummer 180.
• Gezinnen met kinderen: resorts en badplaatsen zijn op gezinnen ingericht. Voor kinderen zijn de zon, de hitte en muggen een minstens zo groot aandachtspunt als criminaliteit. Een rustige route vind je bij twee weken Brazilië.
• Backpackers: wie veel op straat, in bussen en in hostels is, loopt de meeste kans op diefstal. Houd je waardevolle spullen op je lichaam, niet in de rugzak in het bagagerek.
• Reizigers van 60-plus: een georganiseerde rondreis of een chauffeur haalt de stress uit de grote steden en uit lange autoritten.
• Lhbtiq+-reizigers: volgens het reisadvies kun je te maken krijgen met discriminatie en agressie.

Voor iedereen geldt: een goede reisvoorbereiding en een reisverzekering met dekking voor diefstal en medische kosten.

Verkeer en gezondheid horen er ook bij

Volgens het reisadvies vallen er in het Braziliaanse verkeer jaarlijks duizenden doden, vooral rond feestdagen en vaak door alcohol. Veel doorgaande wegen zijn onverlicht en buiten de steden wordt hard gereden. Rijd je zelf, doe dat dan overdag; neem je de bus, kies dan een bekende maatschappij. Meer bij auto huren en vervoer.

Daarnaast komt dengue in het hele land voor, wordt vaccinatie tegen gele koorts aangeraden en is er malaria in delen van het Amazonegebied. Hoe je je daarop voorbereidt, staat bij gezondheid in Brazilië.

Zo verklein je het risico

Drie gewoontes maken het grootste verschil:

1. Laat weinig zien. Geen sieraden, je telefoon niet op straat gebruiken en alleen daggeld bij je.
2. Neem ’s avonds een auto. Een officiële taxi of een rit via de app, ook voor korte stukken.
3. Bied nooit verzet. Word je beroofd, geef dan af wat er gevraagd wordt.

De uitgewerkte tips, van pinnen en strand tot aangifte doen en de alarmnummers, staan bij veilig reizen in Brazilië.