Carnaval in Brazilië: data en de beste plekken

Wat is carnaval in Brazilië?

Carnaval is het feest vóór de vastentijd. De Portugezen brachten in de koloniale tijd het entrudo mee, een ruw volksfeest waarbij mensen elkaar met water en meel bekogelden. In de negentiende en twintigste eeuw groeide het uit tot een mengeling van Europese gemaskerde bals, Afro-Braziliaanse ritmes en straatmuziek. In Rio de Janeiro ontstonden eind jaren twintig de eerste escolas de samba (sambascholen): buurtverenigingen die het hele jaar werken aan één grote parade. De muziek achter het feest lees je bij muziek en dans.

De datum hangt af van Pasen: de dinsdag van carnaval valt 47 dagen ervoor, en dus altijd tussen begin februari en begin maart. In het blok ‘Wanneer?’ op deze pagina staan de data van dit jaar en de twee jaren daarna, uitgerekend; alle andere vrije dagen vind je bij feestdagen in Brazilië. Landelijk is carnaval een ponto facultativo (een dag waarop werkgevers vrij mogen geven) en geen officiële feestdag, maar in de praktijk ligt het land van zaterdag tot aswoensdag 14.00 uur grotendeels stil. In veel steden begint het feest al weken eerder, met repetities en straatfeesten vanaf januari.

Welk carnaval past bij jou?

Elke stad viert carnaval op haar eigen manier. Deze vergelijking helpt je kiezen.

Helemaal rustig is het in de carnavalsweek nergens: half Brazilië heeft vrij en gaat op reis. Ook buiten de carnavalssteden zijn vervoer en accommodatie dan voller en duurder dan normaal.

Rio de Janeiro: Sambódromo en blocos

Het hart van het carnaval van Rio is het Sambódromo aan de Rua Marquês de Sapucaí, een parade-avenue met tribunes die in 1984 werd geopend naar een ontwerp van Oscar Niemeyer. Hier strijden de twaalf scholen van de Grupo Especial om de titel. Elke school trekt met duizenden dansers, enorme praalwagens en een eigen bateria (slagwerkgroep) voorbij en wordt door een jury beoordeeld op onder meer het lied, de kostuums en de samenhang. De scholen verdelen zich over drie avonden, van zondag tot en met dinsdag, en de parades duren tot het ochtendgloren. Op de zaterdag na carnaval paraderen de beste zes nog één keer, in het Desfile das Campeãs.

Blocos: gratis feest op straat

Wie geen kaartje heeft, viert gewoon mee op straat. In heel Rio trekken honderden blocos (straatfeesten met een eigen band) door de wijken, van kleine buurtgroepen tot reuzen met honderdduizenden deelnemers zoals de Cordão da Bola Preta in het centrum. De stad (Riotur) publiceert elk jaar het officiële programma met tijden en routes, ook in een app. Kom vroeg: de grootste blocos beginnen vaak al ’s ochtends.

Alles over de stad lees je in de gids voor Rio de Janeiro.

Zo koop je kaartjes voor het Sambódromo

De parades in het Sambódromo organiseert Liesa, de liga van de sambascholen. Die verkoopt de kaartjes via de officiële site van Rio Carnaval; de afhandeling liep bij onze laatste controle via Ticketmaster.

1. Kies je avond. Elke avond paraderen andere scholen; de volgorde wordt maanden vooraf geloot. Wil je alle drie de avonden, kijk dan naar het passaporte, een pakket voor alle avonden in dezelfde sector.
2. Kies je plaats. Op de arquibancadas (tribunes) zit je op niet-genummerde plaatsen, dus kom op tijd. Daarnaast zijn er genummerde stoelen (cadeiras), frisas (boxen voor zes personen vlak langs de route) en camarotes (loges met eten en drinken), die hun eigen organisatoren verkopen.
3. Koop op tijd. De eerste kaartjes en het passaporte gaan vaak al in maart in de verkoop, bijna een jaar vooraf; de algemene verkoop volgt in de zomer of het najaar ervoor. Populaire sectoren raken snel uitverkocht.
4. Let op de regels. Er geldt een maximum van vier kaartjes per koper, gekoppeld aan een CPF (Braziliaans belastingnummer). Heb je geen CPF, kijk dan of de verkoopsite een optie voor buitenlanders biedt, of koop via een erkend reisbureau. Het halve tarief (meia-entrada) is bedoeld voor onder anderen Braziliaanse studenten en ouderen.
5. Lees hoe je je kaartje krijgt. Soms moet je een kaartje of polsbandje vooraf ophalen, met identiteitsbewijs; bij frisas vroeg Liesa al eens dat het hele gezelschap aanwezig was.

Wat kost het? Een tribuneplaats kostte bij onze laatste controle (najaar 2026) R$ 250 per nacht, of R$ 125 met meia-entrada. Frisas en camarotes zijn een stuk duurder.

Gratis kennismaken: in januari houden de scholen ensaios técnicos, repetities op de echte route, die gratis toegankelijk zijn. Koop nooit via onbekende sites of op straat: rond carnaval duiken veel neppe verkoopsites en valse kaartjes op.

Salvador: trios elétricos en Afro-Braziliaanse ritmes

In Salvador, de hoofdstad van Bahia, kijk je niet naar een parade: je loopt erin mee. Het feest draait om de trio elétrico, een vrachtwagen met een enorme geluidsinstallatie en een band of zanger op het dak. Dodô en Osmar bedachten die in 1950; inmiddels treden de grootste sterren van de Braziliaanse muziek erop op. Het officiële feest begint hier al op donderdag en duurt zes dagen.

• De routes: het circuit Dodô loopt langs de kust van Barra naar Ondina, het circuit Osmar door het centrum bij Campo Grande en het circuit Batatinha door de historische wijk Pelourinho.
• Bloco of pipoca: met een abadá (het shirt dat als toegangsbewijs dient) loop je mee binnen het touw rond de truck. Gratis meedansen erbuiten heet pipoca (popcorn).
• Afro-blocos: groepen als Ilê Aiyê, Olodum en Filhos de Gandhy laten de Afrikaanse wortels van de stad horen.

Recife en Olinda: frevo en reuzenpoppen

In Pernambuco vieren de buursteden Recife en Olinda samen een van de grootste carnavals van het land, op straat en grotendeels gratis. De muziek is hier geen samba maar frevo, razendsnelle marsmuziek met blazers, waarop dansers met kleine gekleurde parasols acrobatische passen maken. De Braziliaanse erfgoeddienst Iphan registreerde frevo in 2007 als nationaal erfgoed, UNESCO volgde in 2012. Daarnaast hoor je overal de trommels van de maracatu.

Recife

Op de zaterdag van carnaval trekt de Galo da Madrugada (‘haan van de dageraad’) door het centrum. Het bloco bestaat sinds 1978 en staat bij Guinness World Records als de grootste carnavalsoptocht ter wereld; een reusachtige haan op een brug over de rivier is het herkenningsteken. Daarna zijn er tot dinsdag gratis concerten op podia in het oude centrum rond de Marco Zero. Meer in de gids voor Recife.

Olinda

In Olinda, waarvan de koloniale binnenstad op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat, trekken de blocos door steile straatjes vol kerken en gekleurde huizen. Beroemd zijn de bonecos gigantes: meters hoge reuzenpoppen, vaak karikaturen van bekende Brazilianen, die door de menigte dansen. De bekendste, de Homem da Meia-Noite (‘man van middernacht’), gaat traditioneel in de nacht van zaterdag op zondag de straat op. Meer in de gids voor Olinda.

São Paulo: Anhembi en een groeiend straatcarnaval

Ook São Paulo heeft een sambodroom: het Sambódromo do Anhembi. De scholen van de Grupo Especial, met bekende namen als Vai-Vai, Mocidade Alegre en Gaviões da Fiel, paraderen daar op de vrijdag en zaterdag van carnaval. Het straatcarnaval van de stad is de afgelopen jaren sterk gegroeid en hoort inmiddels bij de grootste van het land, met honderden blocos. Handig: wie eerst São Paulo doet, kan daarna nog naar Rio voor de parades van zondag tot en met dinsdag.

Praktische tips: boeken, veiligheid en kleding

• Boek vroeg: vluchten en accommodatie worden rond carnaval snel duurder, en veel hotels vragen een minimumverblijf van vier of vijf nachten. Zie vliegtickets en overnachten.
• Kies je wijk slim: slaap op loopafstand van de metro of de feestroutes, zodat je ’s nachts niet ver hoeft te reizen.
• Pas op je spullen: zakkenrollers en telefoondieven zijn tijdens carnaval actief. Neem een kopie van je paspoort, wat contant geld en eventueel een oude telefoon mee, en draag alles dicht op je lichaam. Meer tips op de pagina veiligheid.
• Blijf bij je groep: spreek een vaste ontmoetingsplek af, want in de drukte valt het telefoonbereik vaak weg.
• Hitte: in februari is het zomer en vaak boven de dertig graden. Drink veel water, smeer je in en draag luchtige kleding en dichte, gemakkelijke schoenen.
• Eten en drinken: tussen de blocos door eet je op straat, bijvoorbeeld een pastel, en verkopers lopen rond met bier en caipirinha. Wissel alcohol af met water.
• Verkleed je: een fantasia (kostuum) of wat glitter hoort erbij, en die koop je ter plekke voor weinig.
• Respect: ‘nee is nee’ (não é não) geldt ook tijdens carnaval; steden voeren er actief campagne voor.

Twijfel je of februari bij je reis past? Kijk bij de beste reistijd.