Kerst in Brazilië

Kerst in de zomerhitte

Terwijl Nederland in de winter zit, is het in Brazilië rond kerst volop zomer: in grote delen van het land is het warm en vochtig, en de scholen hebben zomervakantie. Toch zie je overal de klassieke kerstsfeer: kerstbomen met nepsneeuw in winkelcentra, lichtjes aan de gevels en een Papai Noel (Kerstman) in het traditionele rode pak, ondanks de hitte.

December is ook de maand van het décimo terceiro salário, het dertiende-maandloon dat werkgevers bij wet (sinds 1962) uiterlijk 20 december moeten uitbetalen. Daardoor is het in de winkelstraten en shoppings (winkelcentra) dan extra druk. Op het werk, onder vrienden en in de familie speel je amigo secreto of amigo oculto: iedereen trekt een lootje en koopt een cadeau voor één ander.

Wie houdt van kerstverlichting, kan naar het bergstadje Gramado in Rio Grande do Sul. Het festival Natal Luz duurt daar in de 41e editie van 22 oktober 2026 tot en met 17 januari 2027, met parades, lichtshows en concerten.

Kerstavond: ceia de Natal en Missa do Galo

Het hart van de Braziliaanse kerst is kerstavond, 24 december. Families komen laat op de avond samen en de ceia (het kerstdiner) begint vaak pas rond middernacht. Wie katholiek is, gaat eerst of daarna naar de Missa do Galo, de nachtmis (letterlijk ‘mis van de haan’). Rond middernacht worden de cadeaus uitgepakt.

Op tafel staan vaak:

• Peru of chester: kalkoen, of een chester, een speciaal gefokte kip met veel borstvlees (een merknaam die een soortnaam werd).
• Tender en lombo: gerookte ham en varkenshaas, vaak met fruit.
• Bacalhau: gezouten kabeljauw, een Portugese erfenis.
• Farofa en salpicão: geroosterd maniokmeel met noten, rozijnen of spek, en een koude salade met kip, groenten en appel.
• Arroz à grega: rijst met groenten en rozijnen. Of rozijnen in het eten horen, is elk jaar weer onderwerp van discussie.
• Toetjes: rabanada (een soort wentelteefje), panettone (in Brazilië panetone) en vers tropisch fruit.

Ontdek meer Braziliaanse gerechten in de Braziliaanse keuken.

Eerste kerstdag: rust, restjes en het strand

Op 25 december, een nationale feestdag, is het rustig. Veel families eten de restjes van de ceia tijdens een lange lunch, of trekken naar het strand of het zwembad. Een tweede kerstdag bestaat niet: 26 december is een gewone werkdag, al zijn veel mensen dan met vakantie.

De stad Natal, wat ‘Kerstmis’ betekent, viert op 25 december ook haar verjaardag: de stad werd op eerste kerstdag 1599 gesticht. Meer stadsverjaardagen vind je bij de stichtingsdagen.

Een week later volgt oud en nieuw, met een heel eigen sfeer: lees meer bij oud en nieuw in Brazilië.

Tips voor kerst in Brazilië

• Boek vroeg: eind december tot en met carnaval is het hoogseizoen, ook voor Brazilianen zelf. Zie overnachten en vliegtickets.
• Let op de openingstijden: op 24 december gaan veel kantoren ’s middags dicht (in 2026 is het voor ambtenaren vanaf 13.00 uur vrij), en op 25 december zijn banken en veel winkels gesloten.
• Reserveer voor de ceia: wie geen familie heeft om bij aan te schuiven, vindt in hotels en restaurants vaak een speciaal kerstdiner op kerstavond. Reserveer op tijd.