Brazilië in het kort: feiten en cijfers

Kerngegevens in één oogopslag

De belangrijkste feiten op een rij. De bevolkingscijfers komen van het IBGE (Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística), het Braziliaanse statistiekbureau.

Ligging en grootte: hoe groot is Brazilië?

Brazilië beslaat bijna de helft van Zuid-Amerika. Het grootste deel ligt op het zuidelijk halfrond, maar de evenaar loopt door het noorden: de stad Macapá in de deelstaat Amapá ligt er pal op. Met 8,51 miljoen km² is Brazilië na Rusland, Canada, de Verenigde Staten en China het vijfde land ter wereld.

Een paar vergelijkingen om het je voor te stellen:

• Nederland past er bijna 205 keer in, gerekend met het hele Nederlandse grondgebied van 41.543 km², dus inclusief binnenwater, IJsselmeer en kustwateren. Tel je alleen het land (ongeveer 33.900 km²), dan is het ruim 250 keer.
• Brazilië is ongeveer twee keer zo groot als de hele Europese Unie.
• De grootste deelstaat, Amazonas (ruim 1,5 miljoen km²), is groter dan Frankrijk, Spanje en Duitsland samen.
• De kleinste deelstaat, Sergipe (bijna 22.000 km²), is ongeveer half zo groot als Nederland.
• Van noord naar zuid en van oost naar west meet het land ruim 4.300 kilometer, en de kust langs de Atlantische Oceaan is ruim 7.000 kilometer lang.

Vanuit Nederland ben je met een rechtstreekse vlucht naar Rio de Janeiro of São Paulo zo'n elf à twaalf uur onderweg; tips vind je bij vliegtickets naar Brazilië.

Brazilië en Nederland naast elkaar

Hoe verhoudt Brazilië zich tot Nederland? De kaartjes hieronder zetten een paar openbare cijfers naast elkaar, op schaal getekend. De bron staat bij elk kaartje.

Tien buurlanden

Brazilië grenst aan tien van de twaalf andere landen en gebieden van Zuid-Amerika: Uruguay, Argentinië, Paraguay, Bolivia, Peru, Colombia, Venezuela, Guyana, Suriname en Frans-Guyana. Alleen Chili en Ecuador hebben geen grens met Brazilië. Volgens het Braziliaanse ministerie van Buitenlandse Zaken (Itamaraty) is de landgrens 16.886 kilometer lang; een groot deel loopt door rivieren en regenwoud.

Twee leuke weetjes. Omdat Frans-Guyana een Frans overzees gebied is, is de grens met Brazilië (ongeveer 730 kilometer) de langste landgrens van Frankrijk. En bij Foz do Iguaçu zie je op het drielandenpunt in één blik Brazilië, Argentinië en Paraguay; combineer dat met de watervallen uit onze gids over Iguazu.

Inwoners: wie zijn de Brazilianen?

Volgens de meest recente officiële schatting van het IBGE woonden er op 1 juli 2026 214.211.951 mensen in Brazilië. Bij de volkstelling (Censo) van 2022 werden er 203,1 miljoen geteld; voor de latere schattingen corrigeert het IBGE onder meer voor mensen die bij die telling zijn gemist. Brazilië is daarmee het volkrijkste land van Zuid-Amerika en staat wereldwijd op de zevende plaats.

De bevolking is ongelijk verdeeld. Ruim vier op de tien Brazilianen (41,6 procent) wonen in het Sudeste, de regio van São Paulo, Rio de Janeiro en Minas Gerais, terwijl het enorme Amazonegebied dunbevolkt is. De deelstaat São Paulo alleen telt al 46,2 miljoen inwoners, ruim tweeënhalf keer zoveel als Nederland. Vijftien gemeenten hebben meer dan een miljoen inwoners; de volgorde zie je bij de grootste steden van Brazilië.

Brazilianen hebben wortels over de hele wereld: inheemse volken, Portugese kolonisten, miljoenen tot slaaf gemaakte Afrikanen en later immigranten uit onder meer Italië, Duitsland, Spanje, Libanon en Japan. Bij de Censo 2022 noemde 45,3 procent zich pardo (van gemengde afkomst), 43,5 procent wit en 10,2 procent zwart; 1,7 miljoen mensen rekenden zich tot een inheems volk. Meer over die achtergrond lees je bij de geschiedenis van Brazilië.

Hoofdstad, staatsvorm en bestuur

De hoofdstad is Brasília, een op de tekentafel ontworpen stad op de hoogvlakte in het binnenland. President Juscelino Kubitschek liet haar in een paar jaar bouwen; op 21 april 1960 werd ze ingehuldigd. Daarvoor was Rio de Janeiro hoofdstad (1763–1960) en daarvóór Salvador (1549–1763). Stedenbouwkundige Lúcio Costa tekende het stadsplan, architect Oscar Niemeyer de bekendste gebouwen. Sinds 1987 staat Brasília op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Brazilië is een federale presidentiële republiek met een grondwet uit 1988. De president is staatshoofd én regeringsleider en wordt rechtstreeks gekozen voor vier jaar. Het parlement, het Congresso Nacional (Nationaal Congres), bestaat uit de Kamer van Afgevaardigden en de Senaat. Stemmen is verplicht voor wie tussen de 18 en 70 jaar is en kan lezen en schrijven. In oktober 2026 zijn er algemene verkiezingen (eerste ronde op 4 oktober, een eventuele tweede ronde op 25 oktober); de nieuwe presidentstermijn begint op 5 januari 2027.

Het land bestaat uit 26 deelstaten en het Federaal District (Distrito Federal) rond Brasília. Elke deelstaat heeft een eigen gouverneur, parlement en grondwet. De 27 sterren op de Braziliaanse vlag staan voor de deelstaten en het Federaal District. Voor statistiek en planning zijn de deelstaten gegroepeerd in vijf regio's; wat elke regio bijzonder maakt, lees je bij de regio’s van Brazilië.

Tijdzones en tijdsverschil met Nederland

Brazilië heeft vier tijdzones. Het grootste deel van de bevolking leeft op horário de Brasília (Brasília-tijd, UTC−3); die geldt onder meer in Rio de Janeiro, São Paulo, Salvador, Recife en Fortaleza. Brazilië heeft sinds 2019 geen zomertijd meer, en het ministerie van Mijnbouw en Energie heeft laten weten dat die ook in de zomer van 2026/2027 niet terugkomt. Het tijdsverschil verandert dus alleen wanneer in Nederland de klok verzet wordt.

Een rekenvoorbeeld: is het in Amsterdam in de winter 12.00 uur, dan is het in Rio de Janeiro 8.00 uur en in Manaus 7.00 uur. Nederland gaat op zondag 25 oktober 2026 over op wintertijd; vanaf zondag 28 maart 2027 is het verschil met Brasília-tijd weer vijf uur. De tijden op je vliegticket zijn altijd lokale tijden. Vlieg je binnen Brazilië naar bijvoorbeeld Manaus, dan zet je je horloge een uur terug.

Taal en geld

In Brazilië spreken ze Portugees. Het is het enige land in Zuid-Amerika met Portugees als officiële taal en verreweg het grootste Portugeestalige land ter wereld. Dat gaat terug op het Verdrag van Tordesillas (1494), waarin Spanje en Portugal de nieuw ontdekte gebieden onderling verdeelden, en op de landing van de Portugees Pedro Álvares Cabral in 1500. Hoe Braziliaans Portugees klinkt en waarom je met Engels weinig verder komt, lees je bij taal in Brazilië.

Je betaalt met de real, die in 1994 werd ingevoerd om een lange periode van hyperinflatie te beëindigen. Brazilianen betalen veel met kaart en met Pix, het directe betaalsysteem van de centrale bank (daarvoor heb je wel een Braziliaanse rekening nodig). Praktische tips over pinnen, creditcards en wisselen staan bij geld in Brazilië. Een historisch weetje: in 1645 en 1646 sloeg de West-Indische Compagnie in Recife gouden noodmunten in guldens, toen dat deel van Brazilië in Nederlandse handen was.

Verrassende feiten over Brazilië

• Het land is genoemd naar een boom. De Portugezen verscheepten het hout van de pau-brasil (brazielhout), waaruit een rode verfstof werd gewonnen. De naam komt van brasa, gloeiende kool. Door de kap is de boom zeldzaam geworden; tegenwoordig is hij de nationale boom.
• Een Nederlands hoofdstuk. Tussen 1630 en 1654 was een groot deel van het noordoosten in handen van de West-Indische Compagnie. Onder Johan Maurits van Nassau verrees bij Recife de stad Mauritsstad (Cidade Maurícia). Lees meer bij geschiedenis en in onze gids over Recife.
• De grootste Japanse gemeenschap buiten Japan. De eerste Japanse immigranten kwamen in 1908 met het schip Kasato Maru aan in Santos. Hun nazaten tellen nu naar schatting zo'n twee miljoen mensen; de invloed proef je in de wijk Liberdade in São Paulo.
• Koffieland nummer één. Brazilië is al sinds de negentiende eeuw de grootste koffieproducent ter wereld; meer daarover bij Braziliaanse koffie.
• Het grootste deel van het Amazoneregenwoud, ongeveer 60 procent, ligt in Brazilië.
• Vijf keer wereldkampioen voetbal (1958, 1962, 1970, 1994 en 2002), vaker dan enig ander land. Zie voetbal in Brazilië.
• Duinen vol regenwater. In Lençóis Maranhenses lopen de dalen tussen witte duinen in het regenseizoen vol met heldere lagunes. Sinds 2024 staat het park op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Ga je zelf? Kijk dan bij praktische informatie, visum en inreizen en de beste reistijd.